Revision 38601607 (2026-11-15T01:42:27Z), https://tr.wikipedia.org/wiki/Lev_Tahor
Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Ekim 2026) |
| Toplam nüfus | |
|---|---|
| 200–300 | |
| Kurucu | |
| Şlomo Helbrans | |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler | |
| 1988–1990, 2000–2003 | |
| 1990–2000 | |
| 2003–2013 | |
| 2022 | |
| 2013,[1] 2024[2][3] | |
| y. 2017 | |
| 2025 [4] | |
| Kutsal kitaplar | |
Lev Tahor (İbranice: לֵב טָהוֹר, kelime anlamıyla “saf kalp”), 1988'de Şlomo Helbrans tarafından İsrail'de kurulan, aşırı Ortodoks Yahudiliğe mensup bir Yahudi grubudur. Sıklıkla tarikat olarak nitelendirilen grubun yaklaşık 200-300 üyesi bulunmaktadır.[1][5] Grubun çocuklara yönelik cinsel istismar, pedofili ve tecavüz eylemlerine karıştığı ortaya konmuştur.[6][7][8] Lev Tahor, Yahudi dini uygulamalarının köktenci bir yorumunu benimser ve Yahudi hukukunu ana akım Ortodoks Yahudilikten farklı biçimde yorumlar. Uzun süreli dua seansları, ergenlik çağındaki kişiler arasında görücü usulü evlilikler ve üç yaşından itibaren kız çocukları ile kadınların baştan ayağa siyah giysilerle örtünmesi bu uygulamalar arasındadır.[9] Grup; çocuk kaçırma, cinsel istismar ve çocuk istismarı suçlamalarıyla karşı karşıya kalmış, üyelerinden bazıları bu tür suçlarla itham edilmiş ve mahkûm edilmiştir.[10][11][12][13] Birçok Ortodoks Yahudi topluluğu Lev Tahor'u aşırı uçlarda yer alan, kınanan bir tarikat olarak değerlendirmektedir.[14]
Grup, kurulduğundan bu yana sık sık yer değiştirmiştir. 1988-1990 yılları arasında İsrail'de, 1990-2000 arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde ve 2000-2003 arasında yeniden İsrail'de faaliyet göstermiştir. 2003'te Kanada'ya taşınan grup, 2013'te Kanada'dan ayrılarak Guatemala'ya yerleşmiştir.[1][15] Yaklaşık 2017'den itibaren Meksika'da bulunduğu bildirilen grup,[15] 2021'in sonları ile 2022'nin başlarında Doğu Avrupa ve Balkanlar'daki çeşitli ülkeler arasında hareket etmiştir. Şubat 2022'de Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'da kısa süre kaldıktan sonra Kuzey Makedonya'da bulunmuştur. Grubun geçmişte çocuk istismarı iddialarıyla gündeme gelmesi üzerine yerel makamların incelemeleri sonucunda üyeleri 2022'nin başlarında Bosna-Hersek'ten sınır dışı edilmiştir.[16] Grup daha önce Romanya, Türkiye, Arnavutluk ve Moldova'dan da sınır dışı edilmiştir.[17][18] 2025'in sonlarında Kolombiya makamları, yaklaşık bir ay önce ülkeye gelen Lev Tahor üyelerinin yanındaki bazı çocukları kurtarmıştır.[19] Grubun, çocuk koruma kurumlarının müdahalelerinden kaçınmak amacıyla sık sık yer değiştirdiği belirtilmektedir.[20]
Grup, 1980'lerde İsrailli dinî lider Şlomo Helbrans tarafından kuruldu.[9] Helbrans, 1990'ların başında Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınarak New York'un Brooklyn ilçesindeki Williamsburg semtine yerleşti. Burada, bar mitzva törenine hazırlanması amacıyla kendisiyle din eğitimi almak üzere gönderilen 13 yaşındaki İsrailli bir erkek çocuğunu kaçırmaktan hapis cezasına çarptırıldı.[21] İki yıl hapis yattıktan sonra serbest bırakılan Helbrans'ın, New York Valisi George Pataki'nin kendisine ayrıcalıklı muamele göstermesi sayesinde tahliye edildiği ileri sürüldü.[22] Daha sonra New York eyaletinin Monsey kentinde bir yeşiva işleten Helbrans, bir süre sonra İsrail'e sınır dışı edildi. Ocak 2003'te Kanada'ya taşındı.[23] Helbrans'ın mülteci statüsü elde etmek için kaçırdığı çocuğa para vererek kendi lehine tanıklık etmesini sağladığı ve bu süreçte sahte deliller kullanmış olabileceği öne sürüldü.[24]
Helbrans ve takipçileri, Quebec eyaletindeki Sainte-Agathe-des-Monts kentine yerleşti. Ancak çocuk ihmali iddialarının ardından, gruptaki çocuklu aileler Kasım 2013'te Quebec'ten ayrılarak Ontario eyaletindeki Chatham-Kent bölgesine taşındı. Çocuk koruma yetkilileri, çocukların Yahudi koruyucu ailelerin yanına yerleştirilmesini sağlamaya çalışırken 127 çocuğun Kanada'dan çıkarılmasını önlemek için de girişimlerde bulundu.[25] Grup, Kanada'da faaliyet gösterdiği dönemde bir hayır kurumu olarak hareket ederek 6 milyon dolar değerinde varlık biriktirdi.[26]
5 Mart 2014'te Ontario Yüksek Adalet Mahkemesi, Quebec Yüksek Mahkemesinin çocukların velayeti ve korunmasına ilişkin kararının Quebec'in çocuk koruma mevzuatı kapsamında uygulanmasını sağladı. Bunun ardından, altısı çocuk olmak üzere grubun dokuz üyesi, Guatemala'ya ulaşmak amacıyla Trinidad ve Tobago'ya gitmek üzere ülkeden ayrıldı. Ancak grup üyeleri birkaç gün sonra Kanada'ya geri gönderildi.[27] Altı çocuk koruyucu ailelerin yanına yerleştirildi. Bunlardan dördü daha sonra gruba geri verilirken diğer iki çocukla ilgili duruşmanın 27 Mayıs 2014'te yapılması planlandı.[28] Grup üyelerinin çoğu daha sonra Guatemala'daki turistik San Juan La Laguna kasabasına yerleşti. Yerel bir sakinin aktardığına göre grup, çocuklarını yerel okullara göndermeyi ve toplum yaşamına katılmayı reddetti. Ağustos 2014'te yerli Tz'utujil halkının bir grup ileri geleni, yerel kültürün korunması gerektiğini belirterek grubun bölgede kalmasını istemediklerini bildiren bir karar yayımladı. Kararda, Guatemala Anayasası'nın koruma altına aldığı yerli kültürün savunulması gerektiği vurgulandı. Yerli halkın konsey sözcüsü, kararın gerekçesini şu sözlerle açıkladı: “Kendimizi savunmak ve yerli halk olarak haklarımıza saygı gösterilmesini sağlamak için hareket ediyoruz.”[20][29]
Helbrans, 2017'de ritüel amaçlı arınma banyosu (mikve) sırasında bir nehirde boğularak öldü.[30] İsrailli bir konsolosluk yetkilisi ölümünü doğruladı ve cesedini teşhis etti.[31] Helbrans'ın ölümünün ardından Lev Tahor'un yönetimi, babasından “daha da aşırılık yanlısı” olduğu belirtilen oğlu Nahman Helbrans'a geçti.[1][32] Nahman Helbrans ve grubun diğer dört yöneticisi, Aralık 2018'de Interpol ile FBI'ın ortak operasyonu sonucunda Meksika'da tutuklandı.[33]
2018'de Lev Tahor üyeleri, Siyonizmi reddetmeleri nedeniyle İsrail'de dinî baskıya maruz kaldıklarını ileri sürerek İran'a siyasi sığınma başvurusunda bulundu.[14] Hatta İran'ın dini lideri Ali Hamaney'e bağlılık yemini ettiler.[34] Kasım 2021'de yaklaşık 70 grup üyesi, İran'a ulaşmak amacıyla Irak'ın Kürdistan Bölgesi'ne gitti. Ancak Iraklı yetkililer tarafından gözaltına alınarak Türkiye'ye sınır dışı edildiler.[35] Buradan Romanya'nın başkenti Bükreş'e geçtiler.[36]
29 Ocak 2025'te Interpol, Lev Tahor üyesi Yoel Alter'i Guatemala'da reşit olmayan kişilerin insan ticareti suçlamasıyla tutukladı. Tarikatın üst düzey üyelerinden biri olduğu belirtilen 35 yaşındaki İsrail vatandaşı Alter, Orta Amerika'da Ocak 2025'te tutuklanan ikinci grup üyesiydi. Çocuk istismarı suçlamasıyla aranan bir diğer üye Jonathan Emmanuel Cardona Castillo da aynı ayın başlarında yakalandı.[37][38]
Lev Tahor cemaati, Halaha ve Yahudi geleneğinin sınırları içinde yaşadığını savunmakta, yaşam tarzlarının yeni veya alışılmadık olmadığını ileri sürmektedir.[9] Lev Tahor'da dua süreleri, diğer Haredi Yahudiler arasındaki yaygın uygulamaların yaklaşık iki katı uzunluğundadır. Cemaat üyeleri dua ederken her kelimeyi yüksek sesle, yavaşça ve özellikle vurgulayarak söyler. Beslenme düzenleri, Yahudiliğin koşer kurallarına dayanır. Ancak bu kuralları daha katı yorumladıkları için bazı yiyecekleri tüketmekten kaçınırlar. Bu nedenle ekmek de dâhil olmak üzere yiyeceklerinin büyük bölümünü kendileri hazırlarlar.[9] Lev Tahor'un dinî inançları arasında Siyonizmin reddedilmesi de yer alır.[39]
Lev Tahor; eski üyeleri, üyelerinden uzaklaşmış aileler, din araştırmacıları ve kolluk kuvvetleri yetkilileri dâhil olmak üzere çeşitli kesimler tarafından çocuk istismarı, beyin yıkama, uyuşturucu kullanımı ve ergenlik çağındaki kız çocuklarının kendilerinden 20 yaşa kadar büyük erkeklerle zorla evlendirilmesiyle suçlanmıştır.[40][41] İsrail basını, Yahudi basını ve uluslararası medya, grubu “Yahudi Talibanı” olarak nitelendirmiştir.[42][43][44][45]
31 Mart 2014'te Blackburn Radio'ya verdiği röportajda, Ontario eyaletinin Chatham-Kent—Essex seçim bölgesini temsil eden milletvekili Dave Van Kesteren, Lev Tahor meselesini “siyasi bir sorun” olarak tanımladı. Konunun Güneybatı Ontario milletvekilleri grubunda da gündeme getirildiğini belirten Van Kesteren, görüşmelerin gizli tutulduğunu ifade etti.[46]
Lev Tahor, 2011'de Kanada'da bulunduğu sırada yerel okul yönetimiyle anlaşmazlık yaşadı. Okul yönetimi, grup üyelerinin çocuklarının yerel okullara kaydettirilmemesine ve Quebec yasalarının zorunlu tuttuğu müfredata uygun eğitim almamasına itiraz etti. Nisan 2013'te cemaatin liderleri, yetkililerin müdahalede bulunarak çocukları koruma altına almaya çalışması ihtimaline karşı bir acil durum planı hazırladı.[39] Aynı yılın ağustos ayında, çocuk hizmetlerinde görevli 21 kişi evleri ziyaret etmeye başladı. Bölgedeki gençleri koruma hizmetlerinin yöneticisi Denis Baraby'nin açıklamasına göre görevliler, bazı evlerin kirli olduğunu, dört-beş çocuğun aynı yatak odasında uyuduğunu, bazı yatakların idrarla ıslandığını ve çocukların ayaklarında mantar bulunduğunu tespit etti. Bunun üzerine haftalık ev ziyaretleri başlatıldı.[47][48]
Quebec polisi, Lev Tahor üyelerinin ergenlik çağındaki kız çocuklarına psikolojik ve fiziksel şiddet uyguladığı iddiaları üzerine arama izinleri çıkardı. İddialara göre 13 yaşındaki kız çocukları bodrum katlarında alıkonuluyor, 14-15 yaşlarındaki kız çocukları ise gruptaki daha yaşlı erkeklerle evlendiriliyordu. Bir kadın, kemer ve elbise askısıyla dövüldüğünü anlattı. Hamile olan 17 yaşındaki başka bir kız ise erkek kardeşi tarafından dövüldüğünü, babasının cinsel istismarına maruz kaldığını ve henüz 15 yaşındayken 30 yaşındaki bir erkekle zorla evlendirildiğini belirtti.[45] 27 Kasım 2013'te Quebec mahkemesi, gruba mensup 14 çocuğun koruyucu ailelerin yanına yerleştirilmesine karar verdi.[49] Çocukların Yidce konuşan koruyucu ailelerin yanına yerleştirilmesi için gerekli düzenlemeler yapıldı. 21 Şubat'ta Quebec mahkemesi, grubun önceki mahkeme kararına itiraz etme hakkı bulunmadığına hükmetti; gerekçe olarak 30 günlük yasal süre içinde temyiz başvurusunda bulunulmaması gösterildi. Kısa süre sonra Kanada makamları, Lev Tahor üyelerinin çocuklarının velayetini almak için girişimlerde bulunmaya başladı.[50][51]
3 Mart 2014'te gruba mensup yaklaşık 15 kişi uçakla Guatemala'ya gitti. Dokuz kişilik bir grup, Trinidad ve Tobago'da durduruldu.[49] Ertesi gün gruptan en az iki yetişkin ve altı çocuk Guatemala'ya ulaştı.[49] 6 Mart'ta Ontario'da görevli bir yargıç, kaçan iki aileye mensup 14 çocuğun temyiz duruşması yapılıncaya kadar Ontario'daki koruyucu ailelerin yanına yerleştirilmesine karar verdi. İki gün sonra, Trinidad ve Tobago'ya kaçan iki aileden Lev Tahor üyesi altı çocuk, ebeveynleri ve başka bir yetişkin Kanada'ya geri gönderildi.[49] Ertesi gün, 18 yaşından küçük bir anne ailesinin bazı üyeleriyle birlikte Guatemala'ya kaçmaya çalıştı. Calgary'de tutuklanan kadın, bebeğiyle birlikte Ontario'ya geri götürüldü.[49] 14 Mart'ta Guatemala'ya kaçan üç yetişkin ve altı çocuk, Panajachel kentinde bir yargıcın karşısına çıktı. Yargıç, çocukların aileleriyle birlikte kalmasına karar verdi.[49] 17 Mart'ta Guatemala'daki bir yargıç, kaçan altı çocuğun üç gün içinde Kanada Büyükelçiliğine başvurmaları şartıyla ülkede kalmalarına izin verdi.[52] Ancak bu şart, 26 Mart'ta temyiz üzerine kaldırıldı ve grubun üç aya kadar herhangi bir koşula bağlı olmadan Guatemala'da kalmasının önü açıldı.[53]
2 Nisan 2014'te Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından düzenlenen bir baskında Lev Tahor'un yedi üyesi tutuklandı.[54] Bu kişilerden üçünün kendi ülkeleri İsrail'e sınır dışı edilmesine karar verildi. Bununla birlikte, karara itiraz etme ve temyiz süreci boyunca sınır dışı işleminin durdurulmasını talep etme hakları saklı tutuldu.[55] 27 Nisan'da genç anne, koruyucu aile yanında bulunan bebeğine yeniden kavuştu.[56] On gün sonra dört çocuk daha ebeveynleriyle yeniden bir araya getirildi.[28]
Aralık 2018'de ABD makamları, Şlomo Helbrans'ın iki torununun kaçırılmasıyla bağlantılı olarak Nahman Helbrans (39) ve Mayer Rosner'ı (45) suçladı. Çocukların annesi, 13 yaşındaki kızının kendisinden büyük bir erkekle evlendirilmesine karşı çıktığı için cemaat tarafından dışlanmasının ardından gruptan ayrılmıştı. Bir FBI ajanının mahkemeye sunduğu belgeye göre 14 yaşındaki kız çocuğu ile 12 yaşındaki erkek kardeşi, New York eyaletinin Woodridge kentindeki annelerinin evinden kaçırılarak Pennsylvania eyaletindeki Scranton kentine götürüldü. Ardından Lev Tahor üyelerinin gözetiminde uçakla Meksiko'ya nakledildiler.[57][58] Helbrans ve Rosner, 10 Kasım 2021'de bir çocuğu suç teşkil eden cinsel faaliyetlerde bulunma amacıyla taşımak için komplo kurmak, yasa dışı cinsel davranışlarda bulunma amacıyla seyahat etmek için komplo kurmak ve uluslararası ebeveyn tarafından çocuk kaçırma suçlarından mahkûm edildi.[59] 31 Mart 2022'de çocukların cinsel istismarı ve kaçırılması suçları nedeniyle 12'şer yıl hapis cezasına çarptırıldılar. 29 Mart 2024'te Yoil Weingarten, Yakov Weingarten ve Shmiel Weingarten kardeşler de 2018'deki kaçırma olayındaki rolleri nedeniyle uluslararası ebeveyn tarafından çocuk kaçırma, çocukların istismarı ve ABD'yi dolandırmak amacıyla komplo kurmak dâhil tüm suçlamalardan mahkûm edildi.[60]
Guatemala makamları, çocuk istismarı ve insan ticareti iddiaları üzerine Aralık 2024'te gruba ait tesislerden birine baskın düzenleyerek 160 çocuğu koruma altına aldı.[61] Tesis, Santa Rosa bölgesindeki Oratorio kentinde örgütün işlettiği bir çiftlikte bulunuyordu.[62]
23 Kasım 2025'te Kolombiya Göç İdaresi, bir vatandaşın Lev Tahor üyelerinin bölgede bulunduğuna ilişkin ihbarı üzerine Kolombiya Ordusunun desteğiyle Yarumal kentindeki bir otele baskın düzenledi.[19] Operasyon sonucunda, beşi Interpol tarafından hakkında bildirim yayımlanmış kişilerden oluşan 17 çocuk kurtarıldı.[63]
Grup, ülkede bir yerleşim kurmayı planlayarak Ekim 2025'te ABD'den Kolombiya'ya gelmişti.[64]
Kolombiya Göç İdaresi, 1 Aralık 2025'te önceki baskında gözaltına alınan dokuz yetişkinin sınır dışı edildiğini açıkladı. Kolombiya Aile Refahı Enstitüsü ise 17 çocuğun vesayetini New York Eyaleti Çocuk ve Aile Hizmetleri Ofisine devretti.[65]